Nhiều phụ huynh từng cho con làm bài trắc nghiệm để xác định con thuộc nhóm “học qua hình ảnh”, “học qua âm thanh” hay “học qua vận động”. Quan niệm này nghe có vẻ hợp lý, nhưng các nghiên cứu khoa học lại cho kết quả khác.
1. Một quan niệm phổ biến nhưng thiếu cơ sở khoa học
Quan niệm này cho rằng mỗi trẻ có một phong cách học riêng, và trẻ sẽ học tốt hơn nếu được dạy đúng theo phong cách đó. Giới nghiên cứu gọi đây là “giả thuyết tương thích”.
Nhiều công trình tổng quan từ năm 2004 đến nay đều đi đến cùng một kết luận: chưa có bằng chứng thực nghiệm cho thấy việc dạy theo phong cách học giúp trẻ học tốt hơn. Trẻ có sở thích riêng về cách tiếp nhận thông tin, điều đó là có thật. Tuy nhiên, việc dạy đúng theo sở thích ấy không làm kết quả học tập tốt lên.
2. Vì sao cha mẹ cần lưu ý?
Việc gắn cho con nhãn “con là người học qua hình ảnh” có thể vô tình hạn chế sự phát triển của con. Trẻ có thể né tránh việc đọc, nghe giảng hay viết vì nghĩ đó “không phải cách học của mình”, trong khi mọi trẻ đều cần được rèn luyện đầy đủ các phương thức học tập.
Các khảo sát cũng cho thấy phần lớn giáo viên vẫn tin vào quan niệm này. Vì vậy, phụ huynh rất dễ bắt gặp nó tại các trung tâm, trên sách báo hay mạng xã hội.
3. Những điều thực sự giúp con học tốt
- Chọn phương pháp theo đặc thù nội dung, không theo “kiểu người học”: học địa lý cần bản đồ, luyện phát âm cần nghe, học thực hành cần trực tiếp làm.
- Kết hợp lời giảng với hình ảnh: hầu hết học sinh hiểu bài sâu hơn khi lời giải thích đi kèm sơ đồ, hình minh họa.
- Tự kiểm tra kiến thức: gấp sách lại để tự nhớ, tự trả lời câu hỏi hiệu quả hơn đọc đi đọc lại.
- Ôn tập đều đặn: mỗi ngày ôn một ít tốt hơn dồn vào đêm trước buổi kiểm tra.
- Rèn kỹ năng tự học: lập kế hoạch, theo dõi và tự đánh giá việc học (xem Bài 2).
4. Thế nào là thực sự hiểu con?
Hiểu con không phải là xếp con vào một khuôn mẫu cố định. Hiểu con là biết con hứng thú với điều gì, con đang gặp khó khăn ở đâu và con cần hỗ trợ gì để vượt qua. Những điều này thay đổi theo thời gian và hoàn toàn có thể phát triển.
Tài liệu tham khảo: Frontiers in Education – Tổng quan về niềm tin vào phong cách học tập (2020); Frontiers in Education – Tổng quan về giả thuyết tương thích (2023)
ChildWise giúp học sinh hiểu điểm mạnh, sở thích và phương pháp học hiệu quả dựa trên cơ sở khoa học giáo dục. Liên hệ tư vấn miễn phí: hotline/Zalo 0981 350 701 – email contact@childwise.com.vn.