Thay vì tranh luận con được xem màn hình bao nhiêu phút mỗi ngày, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ gợi ý một câu hỏi hiệu quả hơn: thiết bị số đang chiếm chỗ của những điều gì mà gia đình mình coi trọng?
1. Từ “đếm giờ” đến “hiểu con”
Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) đã xây dựng bộ công cụ “5C” giúp cha mẹ trò chuyện với con về việc sử dụng thiết bị số. Điểm mới của cách tiếp cận này là không chỉ tập trung vào số giờ sử dụng. Theo AAP, khi gia đình xác định được những điều muốn “giành lại” như thời gian bên nhau, giấc ngủ hay hoạt động ngoài trời, các thành viên sẽ có thêm động lực điều chỉnh thói quen dùng thiết bị.
2. Năm câu hỏi cha mẹ nên tự đặt ra
- Về con: Con mình có đặc điểm gì? Con phản ứng ra sao khi dùng thiết bị số, và vì sao con muốn dùng?
- Về nội dung: Con đang xem gì, chơi gì? Nội dung đó có xứng đáng với thời gian của con không?
- Về cách lấy lại bình tĩnh: Ngoài màn hình, con có những cách nào khác để bình tĩnh lại?
- Về những gì bị lấn át: Thiết bị số đang chiếm chỗ của điều gì: giấc ngủ, vận động, bữa cơm gia đình hay thời gian chơi với bạn bè?
- Về giao tiếp: Gia đình mình có thường xuyên trò chuyện cởi mở về những gì con xem và làm trên mạng không?
3. Không phải mọi thời gian dùng màn hình đều như nhau
AAP nhấn mạnh rằng thiết bị số mang lại nhiều lợi ích. Gọi video với ông bà là tương tác hai chiều, khác hẳn việc xem liên tục các video ngắn. Cùng con xem một chương trình rồi trò chuyện về nội dung đó cũng có giá trị hơn để con xem một mình.
Tuy nhiên, AAP cũng lưu ý nhiều trò chơi và video được thiết kế để giữ chân người dùng càng lâu càng tốt. Bên cạnh đó, dùng thiết bị vào buổi tối khiến trẻ khó ngủ hơn.
4. Xây dựng kế hoạch sử dụng thiết bị số của gia đình
AAP khuyến khích mỗi gia đình cùng nhau lập kế hoạch sử dụng thiết bị số, trong đó con được tham gia góp ý. Kế hoạch thường bao gồm:
- Không gian không thiết bị: bàn ăn, phòng ngủ.
- Thời gian không thiết bị: trong bữa ăn và một giờ trước khi đi ngủ.
- Nơi sạc điện thoại qua đêm: bên ngoài phòng ngủ.
- Hoạt động thay thế: đọc sách, chơi thể thao, cùng làm việc nhà.
- Quy tắc áp dụng cho cả cha mẹ: cha mẹ cũng cất điện thoại khi trò chuyện với con.
AAP cũng lưu ý rằng trẻ ở độ tuổi tiểu học chưa sẵn sàng để sở hữu tài khoản mạng xã hội riêng.
5. Góc học sinh
Em hãy thử ghi lại trong một tuần: mỗi ngày mình dùng điện thoại để làm gì, trong bao lâu và cảm thấy thế nào sau đó. Nhiều bạn đã bất ngờ nhận ra mình muốn dành khoảng thời gian ấy cho những việc khác ý nghĩa hơn.
Tài liệu tham khảo: AAP – Hướng dẫn sử dụng bộ công cụ 5C; AAP – Bộ công cụ 5C cho trẻ tiểu học (PDF); AAP – Bộ công cụ 5C cho thanh thiếu niên (PDF)
Chương trình ChildWise Family tổ chức các hội thảo giúp cha mẹ và con cùng xây dựng thói quen sử dụng thiết bị số lành mạnh. Liên hệ tư vấn miễn phí: hotline/Zalo 0981 350 701 – email contact@childwise.com.vn.